W wymagających projektach budowlanych oczekuje się, aby materiał szalunkowy przenosił obciążenia i zapewniał stabilność konstrukcji, a jednocześnie umożliwiał uzyskanie gładkiej powierzchni betonu bez konieczności poprawek. Właśnie dlatego tak dużą rolę odgrywają płyty, które mogą pracować w wielu cyklach, zachowując równocześnie wymiarową stabilność. W tej roli od lat sprawdzają się produkty wykonane z fornirów liściastych, ponieważ ich odporność na wilgoć, naciski oraz tarcie jest wyraźnie wyższa niż w przypadku innych materiałów drewnopochodnych. Przy wielokrotnym stosowaniu liczy się też powtarzalność parametrów. Systemy szalunkowe powinny pracować przewidywalnie, co można osiągnąć jedynie przy zastosowaniu płyt o standaryzowanej strukturze i zabezpieczonych krawędziach.
W praktyce oznacza to, że płyta nie może zmieniać swojej geometrii po danym cyklu zalewania i oczyszczania. Stabilność, jaką zapewniają sklejki, stanowi podstawę przewidywalnego procesu budowlanego.
Jakie właściwości wyróżniają sklejki na tle innych materiałów?
Płyty używane w deskowaniach muszą odpowiadać na zmienne obciążenia i kontakt z wilgocią, ale także na powtarzający się proces zalewania mieszanką betonową oraz późniejsze oddziaływanie środków antyadhezyjnych. Najlepiej sprawdzają się tu konstrukcje wielowarstwowe o wyrównanej strukturze i wysokiej gęstości. Forniry ułożone naprzemiennie zwiększają odporność na zginanie i skręcanie, co zapewnia przewidywalne zachowanie płyty podczas montażu i demontażu.
W porównaniu z innymi materiałami drewnopochodnymi, jak płyty wiórowe czy OSB, sklejki wykazują znacznie mniejszą podatność na pęcznienie oraz mikroodkształcenia. Dzięki temu są odpowiednie do form wielokrotnego użytku, w których nawet drobna deformacja mogłaby zaburzyć linię i kąt wykonywanego elementu. W deskowaniach szczególnie istotna jest również możliwość precyzyjnego docięcia i frezowania, co pozwala stosować materiały dopasowane do nietypowych geometrii.
Odporność powłoki – aspekt, który najbardziej decyduje o przydatności sklejki
Z punktu widzenia jakości betonu i trwałości samego materiału, to właśnie powłoka w największym stopniu decyduje o tym, jak długo płyta będzie przydatna do użytkowania. W praktyce budowlanej spotykane są dwie dominujące powłoki: film fenolowy oraz polipropylen. Każde z tych rozwiązań zapewnia inną parametry użytkowe; fenol dobrze radzi sobie z odwzorowaniem gładkiej powierzchni i odpornością na ścieranie, natomiast powłoka z tworzywa wykazuje większą odporność chemiczną i ułatwia czyszczenie po każdym cyklu zalewania.
W systemach, w których kluczowa jest możliwość wielokrotnego użycia, powłoka musi utrzymać gładkość mimo kontaktu z betonem, wspornikami i elementami konstrukcji, dlatego producenci koncentrują się na zwiększaniu odporności powierzchni na ściskanie punktowe oraz wzmacnianiu krawędzi, które najczęściej ulegają uszkodzeniom. Stosowane w deskowaniach sklejki stanowią więc rezultat kompromisu między sztywnością, odpornością powłoki a wagą płyty.
Jak sklejki zachowują się w cyklicznym betonowaniu?
Proces szalowania to powtarzalna sekwencja: montaż, zalanie, demontaż, czyszczenie i ponowne użycie. Każdy z tych etapów stanowi osobne obciążenie materiału. Ważne jest, aby po wielokrotnym styku z betonem i wilgocią płyta nie deformowała się oraz nie traciła swojej powierzchni roboczej. W związku z tym w deskowaniach unika się płyt o niskiej gęstości lub z dużą liczbą wewnętrznych pustek. Ich praca mogłaby skutkować odkształceniami lub nierówną powierzchnią betonu.
W projektach o wysokiej powtarzalności istotny jest również sposób łączenia warstw. Zastosowanie stabilnego rdzenia, odpornego na chłonięcie wody, oraz żywic o podwyższonej wytrzymałości sprawia, że sklejki mogą pracować przez wiele cykli bez utraty swoich właściwości. Takie rozwiązania są korzystne nie tylko dla jakości betonu, ale również dla ekonomii inwestycji, ponieważ im mniejsza rotacja materiału, tym niższe koszty budowy.
Jak dobrać sklejki do rodzaju systemu szalunkowego?
Wybór odpowiedniej płyty powinien uwzględniać typ konstrukcji, liczbę cykli oraz warunki pracy. Do systemów ściennych polecane są płyty o dużej sztywności, odpowiedniej grubości i powłokach odpornych na ścieranie, natomiast przy stropach często kluczowa okazuje się mniejsza masa, ułatwiająca montaż.
W praktyce projektowej szczególnie ważna jest dbałość o detale, takie jak zabezpieczanie krawędzi, które odpowiada za ograniczenie chłonności i zapobiega niszczeniu płyty w najwrażliwszych miejscach. Właśnie te niuanse decydują, że wybrane sklejki będą mogły pracować intensywnie i powtarzalnie, zachowując swoje parametry.
Podsumowanie
Dobrze dobrane sklejki zapewniają stabilność, trwałość i wysoką jakość powierzchni betonu, szczególnie w projektach wymagających wielu cykli użytkowych. Odporność powłoki, gęstość drewna oraz precyzja łączeń warstw to elementy decydujące o tym, jak płyta zachowa się w kontakcie z mieszanką betonową i sprzętem montażowym. Wybór materiału powinien być więc świadomy, oparty na realnym obciążeniu, jakie występuje w danym systemie.
Specjaliści Sklejka Trade podkreślają, że właściwie dobrane sklejki mogą znacząco usprawnić pracę na budowie i poprawić przewidywalność całego procesu szalowania.